In Purmerend doen we het nét even anders. Binnen team Jeugd werken we met een unieke tussenstap: preventieve jeugdbescherming. Deze aanpak voorkomt dat langdurig intensievere zorg nodig is voor gezinnen. Marinte de Lange (jeugd- en gezinshulpverlener bij Loket Jeugd) en Michael Buter (preventief jeugdbeschermer) vertellen hoe zij samenwerken en wat hun werk zo bijzonder maakt.

Eén team, korte lijnen

Marinte: ‘Zodra Loket Jeugd betrokken raakt bij een gezin, zijn wij als jeugd- en gezinshulpverleners het eerste aanspreekpunt. In de eerste zes tot acht weken onderzoeken we samen met ouders en de jeugdige wat er speelt en welke ondersteuning nodig is. We praten met ouders, kinderen, school, betrokken hulpverlening en het netwerk rondom het gezin. Zo krijgen we een volledig beeld van de situatie en kunnen we samen bepalen welke vervolgstappen het beste passen.’

Michael: ‘Wij pakken de intensievere casussen op waar een onveilige situatie is. Denk aan situaties waarin dagelijks contact nodig is om rust te creëren. We werken nauw samen met Loket Jeugd, Leerplicht, het Jongerenloket en andere collega’s. We zitten letterlijk bij elkaar, dus even overleggen is zo gedaan. Dat maakt onze aanpak snel en effectief.’

De kracht van preventieve jeugdbescherming

Wat Purmerend uniek maakt, is de functie van preventieve jeugdbescherming. Michael: ‘Het is vrijwillige hulpverlening, maar niet vrijblijvend. We willen binnen een jaar echt resultaat zien. Als dat niet lukt, kijken we of het vrijwillige kader nog passend is.’
Deze aanpak blijkt succesvol: ‘We voorkomen veel uithuisplaatsingen en ondertoezichtstellingen. Achteraf horen we vaak: ‘Had ik maar eerder aan de bel getrokken.’ Mensen zijn bang voor jeugdbescherming, maar wij zijn er juist om dat te voorkomen.’

Maatwerk en vertrouwen

Marinte: ‘Elk gezin is uniek. We bieden maatwerk en zetten hulp zo kort en effectief mogelijk in, maar wel zo lang als nodig is. Het doel is dat gezinnen weer zelfstandig verder kunnen en regie krijgen over hun situatie, zonder afhankelijk te worden van hulpverlening.’

Michael vult aan: ‘Als preventieve jeugdbeschermer heb je een veelzijdige rol. Naast onze regiefunctie zijn we soms ook vertrouwenspersoon, hulpverlener of sparringspartner. Het werk vraagt om flexibiliteit en creativiteit. We proberen op allerlei manieren aan te sluiten bij de leefwereld van jongeren: door met ze op te trekken, hun vriendenkring te leren keren of ons te verdiepen in wat hen bezighoudt. Alleen zo krijg je zicht op wat er écht speelt. We doen wat op dat moment nodig is om de hulpvraag of veiligheid goed in beeld te brengen. Soms is het nodig om eerst duidelijke kaders te stellen en wat strikter op te treden, zodat er daarna ruimte ontstaat om beter te kunnen aansluiten.’

Lef, creativiteit en samenwerking

De functie vraagt veel van je. Michael: ‘We zoeken collega’s met lef, die buiten de lijntjes durven denken. Je moet besluiten durven nemen die impact hebben, en die goed kunnen onderbouwen. We hebben geen vastomlijnde kaders – die zoeken we samen met het gezin.’

Marinte: ‘Je moet niet bang zijn om op een gezin af te stappen. Ga de wijk in, ga het gesprek aan. Zo ontstaat er vertrouwen en krijg je een beter beeld van wat er speelt. Creativiteit is essentieel, want je komt verschillende problemen tegen en geen situatie is hetzelfde’.

Een hecht en groeiend team

Marinte: ‘We zijn een jong team, dat nog volop in ontwikkeling is. Dat maakt het leuk: je bouwt samen iets op. Er ontstaat snel een hechte band met elkaar. We nemen de tijd om successen en lastige momenten met elkaar te delen. Die verbondenheid is belangrijk, want het werk kan ingrijpend zijn en vraagt ook wat van elkaar.

Michael: ‘We investeren in elkaar om elkaar beter te leren kennen. We hebben vaak te maken met impactvolle situaties. Dan is het fijn om even bij elkaar stil te staan voor ondersteuning. Er is ook ruimte voor persoonlijke ontwikkeling en trainingen. We helpen elkaar: ‘Heb je hier al aan gedacht?’ Die collegialiteit maakt het werk lichter. We hebben elkaar ook echt wel nodig.’

Waarom dit werk zo waardevol is

Michael: ‘Ik werk al heel lang met jongeren en nu zo'n 2,5 jaar als Preventief jeugdbeschermer in Purmerend. Mijn drijfveer? Jongeren die zeggen: ‘Als ik jou eerder had ontmoet, zat ik hier nu niet.’ We leven in een maatschappij waarin jongeren vaak niet gezien worden. Wij nemen de tijd om echt te investeren. Je bouwt een relatie op met elkaar, om vanuit die vertrouwensband iets te kunnen betekenen. Als je ziet wat er achter het gedrag schuilgaat en het oprechte kind tevoorschijn komt, ja dat vind ik gaaf.’

Marinte: ‘Wat ik mooi vind aan dit werk als jeugd- gezinshulpverlener, is dat we het samen met de gezinnen doen. Je bouwt een band op, kijkt samen wat er nodig is en werkt toe naar oplossingen die passen bij hun situatie. Het is betekenisvol werk, juist omdat je het samen doet.’